Skip to main content

Achtergrond

Hoe emoties werken

Waarom je soms reageert op een manier die niet bij je past, en wat er nodig is om oude pijn echt los te laten.

Soms staat er iets in de weg

Je hebt misschien al veel kennis over trauma of onverwerkte emoties, alleen verval je nog steeds met regelmaat in je oude patronen. Alleen snappen is helaas niet altijd genoeg. Je hoofd kan nog zoveel weten en je kunt nog zo je best doen om je anders te gedragen, maar als je onbewust nog oude pijn met je meedraagt, krijgt die voorrang in het aansturen van je gedachten, gevoelens en gedrag. En dat kost heel veel energie. Emoties kennen daarin geen tijd: iets kan vier weken of vijftig jaar geleden zijn gebeurd. Zolang het niet is doorvoeld, zit het nog in je systeem.

Want voelen dat iets je nog raakt, is iets anders dan doorvoelen, oftewel verwerken en loslaten. Als je het alleen voelt, komt het de volgende keer weer net zo hard binnen. Wanneer je verwerkt en loslaat, ontstaat er rust en ruimte voor een ander perspectief. En misschien nog wel belangrijker: een andere reactie. Dan hoor je niet meer steeds dat terugkerende stemmetje ‘ik ben waardeloos’, ‘ik moet het allemaal alleen doen’ of ‘ik ben niet belangrijk genoeg’, maar ‘ik mag er zijn’. En dat verschil voel je in iedere vezel van je lijf.

Onverwerkte emoties kunnen zich op verschillende manieren kenbaar maken:

In je gevoel

  • angst of paniek
  • plotselinge boosheid
  • onverwacht overvallen worden door verdriet
  • je vlak of leeg voelen
  • drukke gedachten, veel ‘in je hoofd zitten’
  • prikkelbaar zijn

In je gedrag

  • een gat in je hand hebben
  • doomscrollen
  • middelengebruik
  • bepaalde situaties of mensen ontlopen
  • altijd maar bezig zijn
  • nagelbijten

In je lichaam

  • lichamelijke spanning
  • chronische vermoeidheid
  • slecht slapen
  • hoofdpijn
  • druk op je borst of hartkloppingen
  • spanning of pijn in nek, schouders of rug
  • darm- of huidklachten
  • vastlopen rond zwangerschap of kinderwens

Ik werk naast, niet in plaats van, je huisarts of specialist. Heb je lichamelijke klachten, laat die dan altijd ook medisch onderzoeken.

Waarom heb ik last van mijn emoties?

Iedereen wordt gevormd door wat hij of zij meemaakt. Ons zenuwstelsel wil van nature in balans zijn: stress voelen en weer loslaten. Het lichaam is zelfhelend en ongekend intelligent. Helaas zijn we al generaties lang kwijt hoe we ernaar moeten luisteren. Logisch ook: bedenk eens hoe onze voorouders van slechts twee of drie generaties terug hebben geleefd. Zij maakten de Tweede Wereldoorlog nog mee. En kijk je nog verder terug, dan zie je grote gezinnen, strenge normen, armoede en honger. In zulke omstandigheden draaide alles om overleven en was er weinig ruimte voor emoties.

Gelukkig komt daar in de maatschappij steeds meer verandering in. Emoties hebben we allemaal, maar ermee omgaan is iets wat je moet leren. En als je die tools als kind niet hebt geleerd, dan kun je het als ouder je kind ook moeilijk leren. Dan reageer je vanuit onmacht met de woorden en houding van jouw ouders: ‘stel je niet aan’, ‘stoppen met huilen nu’, ‘ga maar naar je kamer en kom terug als je weer normaal kunt doen’. Of je gaat juist compleet de andere kant op en probeert bij je kinderen te compenseren wat je zelf hebt gemist. Ook dat pakt vaak niet lekker uit. En dat is nu net waardoor emoties niet meer kunnen stromen en zich vastzetten in het lijf.

Hoe werkt dat dan?

Herken je dat je soms reageert op een manier die eigenlijk helemaal niet bij je past? Of waarvan je dacht dat je dat station allang gepasseerd was? Dat komt doordat we allemaal verschillende delen van onszelf in ons dragen. Pijnlijke ervaringen die je als kind niet goed hebt verwerkt, slaat je systeem op. Om je de keer erop te behoeden voor die pijn, ontwikkel je onbewust beschermingsmechanismen. Denk aan perfectionisme, pessimisme, ratelen, jezelf groot maken of juist klein houden.

Gebeurt er iets dat voor je onbewuste brein op die oude situatie lijkt, dan schiet je automatisch in die overlevingsreactie. En die hoort bij de eerste keer dat je die pijn meemaakte, misschien wel toen je pas 2 jaar oud was. Je reageert in het hier en nu dus vaak met de vaardigheden die je had op de leeftijd waarop het oude zeer zich vastzette. Dan snap je misschien ook waarom je bijvoorbeeld ineens geen woord meer uit kunt brengen in een discussie, als de trigger teruggaat naar een tijd dat je nog niet eens woorden had.

Maar het ligt niet aan mij

Vaak hoor ik mensen zeggen dat iets hen wordt aangedaan, dat het door de (re)actie van een ander komt hoe zij zich voelen. Het is heel logisch dat je dat zo ervaart, alleen ook echt een gemiste kans. Je legt hiermee namelijk alle kracht en regie bij die ander. Want als hij [vul maar in], dan zou het bij jou allemaal anders zijn. Zo zet je jezelf direct in de slachtofferrol. Het fijne daaraan is dat je zelf geen actie hoeft te ondernemen; het is immers de schuld van die ander. Dat is het beschermingsmechanisme van je brein om die oude pijn niet onder ogen te hoeven komen. Alleen zit jij uiteindelijk wel met de gebakken peren en de spanning in je lijf, terwijl die ander allang verder is gegaan met zijn dag.

Dr. Gabor Maté, arts en psychiater, legt het zo uit: als iemand de trekker overhaalt van het pistool in jouw handen, gaat het alleen af als er een kogel in zit. Die kogel is jouw oude pijn. Geen kogel, geen reactie.

Oud zeer verwerkt betekent rust. Die ander kan doen wat hij wil, maar jouw kruit ontploft niet (meer).

Wat ik voor jou kan doen

Luisteren naar je lichaam en emoties verwerken kun je opnieuw leren. Ik begeleid je om weer contact te maken met de innerlijke wijsheid van je lichaam, zodat je die uiteindelijk op eigen kracht weer als kompas kunt gebruiken.

Door mijn jarenlange ervaring met mensen met heel verschillende achtergronden zie en voel ik snel waar het schuurt. En wat er nodig is om los te laten wat je niet meer dient, zodat je weer kunt groeien.

Tot slot

Emoties verwerken en je verleden of klachten aankijken is geen eitje. Het is hard werken, vraagt veel zelfreflectie en vooral moed. Je bent misschien al je hele leven pijn aan het vermijden, en dat doe je niet voor niets. Wat je ervoor terugkrijgt is een groot cadeau aan jezelf: steeds verder terugkeren naar je essentie, een staat van rust, zelfvertrouwen en energie. Van daaruit kun je het leven weer aan, voel je wat jouw pad is en wordt jouw wereld stap voor stap een beetje mooier. Want we zien de wereld niet zoals hij is, maar door onze eigen bril.

Ik ontmoet je graag op jouw reis naar een bewuster leven, waar je ook staat.